Acid & Alkali burn: ภาวะเร่งด่วนตัวจริง
โดยทั่วไปการสัมผัสถูกสารเคมีจะเกิดอันตรายจากกรดหรือด่าง โดยสารเคมีที่มีความเข้มข้นเท่ากัน ด่างทำอันตรายได้มากกว่ากรด ด้วยเหตุผลว่าเมื่อร่างกายถูกกรดจะเกิดการทำลาย โปรตีนแบบ Coagulation necrosis ซึ่งจะเป็นของแข็งทำหน้าที่เป็นผนังกั้นไม่ให้เกิดการบาดเจ็บลึกลงไป แต่ก็มีข้อสังเกตสำหรับ กรดกัดแก้ว หรือ Hydrofluoric acid (HF) ที่ออกฤทธิ์เหมือนด่าง ในขณะที่เมื่อถูกด่างจะเกิดการทำลายแบบ Liquefaction necrosis คล้ายการเกิดปฏิกิริยา Saponification ในการทำสบู่ โดยใช้ไขมันพืช เนื่องจากภาวะที่เป็นของเหลวนี่เองทำให้ด่าง ไหลซึมลงไปทำลายในชั้นที่ลึกกว่า เมื่อผู้ป่วยสัมผัสถูกกรดหรือด่าง โดยเฉพาะกรณีเข้าตา หากเป็นผงควรปัดออกก่อน แต่หากเป็นสารละลาย ให้ล้างน้ำสะอาด หรือใช้ Normal saline จำนวนมาก (แนะนำให้ใช้ 8-10 ลิตร) โดย วัด pH ที่ตาเป็นตัวบอก แนะนำให้ admit ผู้ป่วยหลังล้างตา เพื่อวัด pH ซ้ำ อีกในภายหลังหากพบ pH สูงขึ้นอีกก็ล้างซ้ำได้จน pH ปกติ หลีกเลี่ยงการใช้กรดล้างด่างหรือด่างล้างกรด เพราะยิ่งทำให้เกิดการบาดเจ็บมากขึ้น อย่าลืมว่าเมื่อกรดทำปฏิกิริยากับด่างจะมีความร้อนเกิดขึ้นด้วยเสมอ
