ภาวะฉุกเฉินของทารกแรกเกิด
ภาวะฉุกเฉินของทารกแรกเกิด
โดย นพ. วิจิตร ประพาศพงษ์
วัตถุประสงค์ของการเรียนรู้
- อธิบายสรีระวิทยาของทารกแรกเกิดได้
- สามารถประเมินทารกแรกเกิดได้
- การช่วยชีวิตทารกแรกเกิด (neonatal resuscitation)
สรีระวิทยาของทารกแรกเกิด
เมื่อทารกคลอดออกมาต้องพึ่งพาตนเอง ระบบต่างๆ ของร่างกายต้องทำหน้าที่เองและยังพัฒนาไม่สมบูรณ์ เมื่อเรารู้การเปลี่ยนแปลงของทารกแรกเกิดก็จะสามารถช่วยใด้ทารกมีโอกาสรอดมากขึ้น
ระบบการไหลเวียนเลือด
ในขณะที่ทารกอยู่ในครรภ์ปอดยังไม่ทำงาน การไหลเวียนของโลหิตจะต้องอาศัยรก เลือดแดงจากรกจะไหลเวียนผ่าน umbilical vein ตรงเข้าสู่ตับเข้าสู่ inferior venacava โดยผ่านทาง ductus venosus เข้าสู่หัวใจห้องบนขวาเลือดจากหัวใจห้องล่างขวาจะไหลเข้าสู่ pulmonary artery ผ่าน ductus arteriosus เข้าสู่ desending aorta ไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆของร่างกายแล้วกลับเข้าสู่ umbilical artery 2 เส้นเข้าสู่รก
เมื่อทารกเกิดแล้ว สายสะดือถูกตัด ระบบการไหลเวียน จะมีการเปลี่ยน
แปลงอย่างมาก ระบบการไหลเวียนเลือดเหมือนผู้ใหญ่โดยทั่วไปเมื่อทารกมีอายุประมาณ 8 สัปดาห์
รูปภาพ แสดงการไหลเวียนเลือดของทารกในครรภ์
อุณหภูมิร่างกาย
ทารกแรกเกิดมีอุณหภูมิร่างกายประมาณ 37.2 องศาเซลเซียส
หลังคลอดได้สักครู่ทารกก็จะมีอุณหภูมิต่ำลง เนื่องจากทารกมีการสูญเสียความร้อนออกจากร่างกายให้กับสิ่งแวดล้อมการสูญเสียความร้อนมักเกิดได้ง่ายเพราะฉนวนความร้อน คือ subcutaneous fat มีน้อย และศูนย์ควบคุมอุณหภูมิร่างกายยังไม่สมบูรณ์
แผนภูมิแสดงผลกระทบเมื่อทารกอยู่ในที่เย็น
ระบบหายใจ (Respiratory system)
ทารกในครรภ์ปอดยังไม่ทำหน้าที่หายใจแต่จะมีการเคลื่อนไหวของปอดเล็กน้อย การแลกเปลี่ยนก๊าซจะผ่านทางกระแสเลือดกับมารดาโดยผ่านทางรก และทารกเริ่มหายใจครั้งแรกใน 30 วินาที แรกที่คลอดออกมา ดังนั้นปัญหาของทารกแรกเกิดส่วนใหญ่มักเกิดจากปัญหาทางด้านระบบทางเดินหายใจมากที่สุด